Σαράντα χρόνια μετά: Από τους Σχολικούς Συμβούλους στους Συμβούλους Εκπαίδευσης, όλο και πιο ασφυκτικά, πιο αυταρχικά!

 

Σαράντα χρόνια μετά: Από τους Σχολικούς Συμβούλους στους    Συμβούλους Εκπαίδευσης, όλο και  πιο ασφυκτικά, πιο αυταρχικά!   

            

               Σχολικοί Σύμβουλοι: Η πολιτική του ΥΠΕΠΘ,

η (αντί-)στάση των εκπαιδευτικών

και ο "εγκιβωτισμός" ενός θεσμού

(Μαυρογιώργος, Γ. (1987), «Σχολικοί Σύμβουλοι: Η πολιτική του ΥΠΕΠΘ, η (αντί)-σταση των εκπαιδευτικών και ο "εγκιβωτισμός" ενός θεσμού», Σύγχρονη Eκπαίδευση, 32, σελ. 16-18.)

 

Το 1982 καταργήθηκε ο θεσμός του επιθεωρητή και καθιερώθηκε ο "λαογέννητος" θεσμός του Σχολικού Συμβούλου που, όπως υποστηρίχθηκε από τη Δ.Ο.Ε., "υλοποιεί ένα όραμα του εκπαιδευτικού κόσμου της χώρας μας που χρονολογείται από το 1925 και δικαιώνει τους μακροχρόνιους κλαδικούς μας αγώνες...".[1] Από τότε έχουν περάσει πέντε περίπου χρόνια. Η πενταετία ενός θεσμού προσφέρεται για κάποιες επισημάνσεις. 'Εχουν ήδη γίνει κάποιες τεκμηριωμένες αναλύσεις που αποκαλύπτουν τα αδιέξοδα του θεσμού[2] και το χάσμα ανάμεσα στο "μύθο" και την πραγματικότητα.[3] Στο κείμενο αυτό θα αξιοποιήσουμε κάποιες ενδείξεις που μας επιτρέπουν να ισχυριστούμε ότι η πολιτική του ΥΠΕΠΘ (πρώτη διάσταση), τα έργα και οι ημέρες των Σχολικών Συμβούλων (δεύτερη διάσταση) και η (αντί-)στάση των εκπαιδευτικών (τρίτη διάσταση) διαγράφουν την προοπτική "εγκιβωτισμού" του νέου θεσμού. Στο κείμενο αυτό θα εστιάσουμε την ανάλυσή μας στην πρώτη διάσταση γιατί υιοθετήσαμε την άποψη πως αυτή ευθύνεται για τις άλλες δύο.

Η πολιτική του ΥΠΕΠΘ: σπουδή, σπασμωδικότητα, ακηδία και αναίρεση

Αν παρακολουθήσουμε το χρονικό άσκησης της νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας από την αυτοδύναμη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ εντοπίζουμε κάποια συμαντικά στοιχεία:

1.        Ένα χρόνο μόλις μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας το ΥΠΕΠΘ σπεύδει το νόμο 1304/82 να καθιερώσει το νέο θεσμό, ικανοποιώντας το αίτημα των εκπαιδευτικών για "δραστική αλλαγή".[4]

2.        Με καθυστέρηση δύο χρόνων το ΥΠΕΠΘ ασκώντας την εκτελεστική του εξουσία, στα πλαίσια της εξουσιοδότησης του νόμου 1304/82, εκδίδει δύο Προεδρικά Διατάγματα: το ένα αφορά τα "καθήκοντα και αρμοδιότητες των σχολικών συμβούλων" (Π.Δ. 214, ΦΕΚ 77/1984) και το άλλο αναφέρεται στην "ένσταση και συγκρότηση συμβουλίων αρμοδίων για την επιλογή, την επανάκριση για ανανέωση της θητείας, τα θέματα υπηρεσιακής κατάστασης και το πειθαρχικό έλεγχο των σχολικών συμβούλων" (Π.Δ. 277, ΦΕΚ 104/1984).

3.        Τέσσερα χρόνια μετά την ανάληψη της εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ ψηφίζεται ο γνωστός ως "αντί-309" νόμος 1566/85 για τη "Δομή και λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης". Ο νόμος αυτό ανάμεσα στα άλλα προβλέπει την "αξιοποίηση" του σχολικού συμβούλου στην υπόθεση της "επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών".

4.        Πέντε ολόκληρα χρόνια (!) μετά τη νομοθετική καθιέρωση του θεσμού, το ΥΠΕΠΘ δεν έχει προχωρήσει στην έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων για την "Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού" (στην οποία "μετέχει" ο σχολικός σύμβουλος) και την "Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών". Τα αλλεπάλληλα σχέδια που προτείνει το ΥΠΕΠΘ αποσύρονται κάτω από τις έντονες αντιδράσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εκπαιδευτικών.

Θα ήταν ενδιαφέρουσα μια διερεύνηση των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων και κανονιστικών πράξεων του ΥΠΕΠΘ. Θα μας έδινε αποκαλυπτικά στοιχεία για τον προσδιορισμό της εκπαιδευτικής πολιτικής του. Αν στηριχτούμε ωστόσο στο χρονικό που παραθέσαμε, στις ενδείξεις που έχουμε για την υποδοχή του νέου θεσμού, τις αντιδράσεις των εκπαιδευτικών και τις δραστηριότητες των σχολικών συμβούλων,[5] μπορούμε να προτείνουμε ως υπόθεση εργασίας πως το ΥΠΕΠΘ υιοθέτησε μεν το αίτημα των εκπαιδευτικών για την καθιέρωση του σχολικού συμβούλου αλλά διαφύλαξε το δικαίωμα να υπονομεύσει και να αναιρέσει το ρόλο του θεσμού ως μοχλού εκπαιδευτικών, παιδαγωγικών και διδακτικών καινοτομιών στη σχολική πράξη. Το ΥΠΕΠΘ δεν υποστήριξε το θεσμό.[6]

Τα ερωτήματα στα οποία καλείται να απαντήσει το ΥΠΕΠΘ είναι: Διέθετε τότε ή διαθέτει τώρα η κυβέρνηση την απαραίτητη πολιτική βούληση για την υποστήριξη του θεσμού; Μήπως είναι δημαγωγική και αποπροσανατολιστική η πολιτική του; Μήπως επιδιώκει μια εικονική αλλαγή για να προωθήσει ένα νέο επιθεωρητή; Η εκπαιδευτική του πολιτική έχει σαφή ταυτότητα; Πώς θα μας εξηγούσε τις παλινδρομήσεις του, τις αναβολές του, τις αντιφάσεις του, τις συγκαλύψεις του, τις ασυνέπειες και την ακηδία του; Πώς έγινε η πρώτη επιλογή των σχολικών συμβούλων και πώς θα γίνεται στο εξής; Γιατί προτείνει τη συμμετοχή του σχολικού συμβούλου στην αξιολόγηση "συμμόρφωσης" του εκπαιδευτικού; Γιατί χρησιμοποιεί το σχολικό σύμβουλο σε μια αντιμεταρρυθμιστική επιμορφωτική πολιτική; Γιατί δεν προτίμησε τη σύνδεση της "επιστημονικής και παιδαγωγικής καθοδήγησης" και του θεσμού των σχολικών συμβούλων με τα πανεπιστημιακά παιδαγωγικά τμήματα; Γιατί δεν ευνοεί την πραγματική συνεργασία εκπαιδευτικών-σχολικών συμβούλων; Γιατί δε συγκινείται από τις αντιδράσεις "εχθρικής" υποδοχής του θεσμού; Θα ήταν αποκαλυπτικό του ήθους και του ύφους της εκπαιδευτικής πολιτικής που ασκεί το ΥΠΕΠΘ αν υποστήριζε πως η προοπτική αποτυχίας του νέου θεσμού χρεώνεται στους εκπαιδευτικούς που αν και "ορκίστηκαν" πως "όλοι μαζί και ο καθένας μας χωριστά θα πρέπει να αγκαλιάσουμε και να στηρίξουμε το νέο θεσμό"[7] στην πράξη αρνούνται να τον αποδεχτούν!

Το ΥΠΕΠΘ δεν είχε πολλές δυσκολίες για να προσεταιριστεί το αίτημα των εκπαιδευτικών για την καθιέρωση του θεσμού. Χρησιμοποίησε ένα ιδεολόγημα: τη διάκριση του διοικητικού ρόλου και του επιστημονικού-καθοδηγητικού ρόλου. Η διάκριση αυτή παρέπεμπε στην προβολή της επιστημονικής-παιδαγωγικής καθοδήγησης ως κοινωνικά, πολιτικά και ιδεολογικά ουδέτερης παρέμβασης. Έτσι, προβλήθηκε ο "ουδέτερος" σχολικός σύμβουλος. Αυτή ήταν απαραίτητη συνθήκη για την προώθηση της "νέας" αστικής "κρατικής" διδακτικής με τα νέου τύπου σχολικά βιβλία.

Είναι ενδιαφέρον εδώ να επισημάνουμε κάποιες τάσεις που διαμορφώνονται στη φάση καθιέρωσης και υποδοχής του θεσμού των Σχολικών συμβούλων:

1) Σχολικοί σύμβουλοι έχουν την άποψη πως το ΥΠΕΠΘ τους χρησιμοποίησε στην προσπάθειά του να προβάλλει, να προωθήσει και να εφαρμόσει πιστά τις "επιστημονικά" θεμελιωμένες απόψεις της "κρατικής διδακτικής" ως τις μόνες ορθές και αποτελεσματικές (: "περιφερειακοί αντιπρόσωποι της κρατικής διδακτικής"). Υποστηρίζουν μάλιστα ότι τα νέα σχολικά βιβλία τους έχουν περιορίσει ασφυκτικά το ρόλο τους!

2) Σχολικοί σύμβουλοι, απογυμνωμένοι θεσμικά από διοικητικές αρμοδιότητες και έχοντας να αντιμετωπίσουν τις ασυνέπειες και τις παλινδρομήσεις του ΥΠΕΠΘ αναγκάζονται να προστατεύσουν το "κύρος" τους καταφεύγοντας στη διοίκηση. Η πρακτική είναι απλή: Την επιστημονική-παιδαγωγική τους "αλληλογραφία" με τους εκπαιδευτικούς την κοινοποιούν στον Προϊστάμενο Γραφείου και τον Προϊστάμενο Διεύθυνσης με την υπόδειξη πως την όποια αντίθετη παιδαγωγική άποψη (των εκπαιδευτικών) "καλούνται να την εκτιμήσουν οι πειθαρχικοί προϊστάμενοι" (!). Σχολικοί σύμβουλοι ασκούν και διοίκηση!!!

3) Πολλοί εκπαιδευτικοί και πολλές συνδικαλιστικές οργανώσεις εκπαιδευτικών έχουν αποφασίσει να αρνηθούν να δεχτούν στην αίθουσα διδασκαλίας την παρουσία του σχολικού συμβούλου και τη συνεργασία! Υπάρχουν πολλές καταγγελίες σε βάρος σχολικών συμβούλων[8] όπως φυσικά υπάρχουν και πολλές καταγγελίες σχολικών συμβούλων σε βάρος εκπαιδευτικών.

4) Σχολικοί σύμβουλοι, κάτω από αυτές τις συνθήκες, δεν "εκδηλώνονται", αδρανούν, είναι αβέβαιοι για το ρόλο τους, συμβιβάζονται, συμμορφώνονται και αναμένουν μέχρι "νεωτέρας"... ρύθμισης, απόφασης, επανάκρισης για ανανέωση της θητείας. περιμένουν τα μέτρα εκείνα που θα δώσουν στο θεσμό το ρόλο έτσι όπως προβλήθηκε μέσα από τους αγώνες των εκπαιδευτικών και τις προσδοκίες τους.

Όλα αυτά δεν είναι φυσικά, προβλήματα συγκεκριμένων προσώπων ή "σημεία" των καιρών. Είναι συμπτώματα της συγκεκριμένης εκπαιδευτικής πολιτικής του ΥΠΕΠΘ. Αυτή η πολιτική - σπασμωδική, εικονική, αντιφατική και ελλειμματική - έχει μετατρέψει μια υποτιθέμενη δημιουργική αντιπαράθεση παιδαγωγικών θέσεων ανάμεσα στους σχολικούς συμβούλους και τους εκπαιδευτικούς σε "πόλεμο χαρακωμάτων"... Αυτό δεν ευνοεί, φυσικά, μια άλλη μεταρρυθμιστική προοπτική: την αντιπαράθεση εκπαιδευτικών και σχολικών συμβούλων μαζί στις επιλογές της επίσημης αστικής εκπαιδευτικής πολιτικής.

Ο έπιθεωρητής πέθανε!

Ζήτω ο "νέος" επιθεωρητής!

 

                                              Τεκμήριο

για τις υποτιθέμενες διαπραγματεύσεις:

Η περίπτωση των σχολικών συμβούλων: "αποφασίζουμε και διατάσσουμε"

(Μαυρογιώργος, Γ. (1988), «Τεκμήριο για τις υποτιθέμενες διαπραγματεύσεις: Η περίπτωση των σχολικών συμβούλων», Σύγχρονη Eκπαίδευση, 43, 28-33)

 

Το Υπουργείο Παιδείας έσπευσε με το νόμο 1304/82 να καθιερώσει το θεσμό του σχολικού συμβούλου. Τη σπουδή του την αναίρεσε με την επιλογή της καθυστέρησης: Δυο χρόνια μετά, προχώρησε χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις και προβλήματα στην έκδοση δύο προεδρικών διαταγμάτων για τα "καθήκοντα" και τις "αρμοδιότητες" των σχολικών συμβούλων (Π.Δ. 214, ΦΕΚ 77/1984) και τη συγκρότηση συμβουλίου επιλογής και επανάκρισής τους (Π.Δ. 277, ΦΕΚ 104/1984). Το κλίμα και οι όροι της εποχής ευνόησαν την προβολή της αντίληψης πως η καθιέρωση του θεσμού "υλοποιούσε ένα όραμα του εκπαιδευτικού κόσμου".

Έξι ολόκληρα χρόνια μετά την καθιέρωση του θεσμού (1982-88), με πολλές αναδιπλώσεις, αναστολές και αναβολές, τα σχετικά ζητήματα που αναφέρονται στο ρόλο και τις αρμοδιότητες του σχολικού συμβούλου επανέρχονται στην επίσημη ημερήσια διάταξη για "διαπραγμάτευση" με αφορμή τα τελευταία σχέδια προεδρικών διαταγμάτων. Το σχόλιο με αναφορά και αφετηρία ένα "τεκμήριο" δεν προσφέρεται για μια συνολική θεώρηση των σχετικών προβλημάτων που αναδεικνύονται στην υποτιθέμενη διαπραγμάτευση. Κάνουμε ωστόσο την απόπειρα γιατί το συγκεκριμένο τεκμήριο φαίνεται να είναι αποκαλυπτικό.

 

Η "αναβάθμιση" του σχολικού συμβούλου

Η μελέτη ορισμένων σχεδίων προεδρικών διαταγμάτων και των επίσημων προθέσεων του ΥΠΕΠΘ αναδεικνύει την προοπτική "ενίσχυσης" και "αναβάθμισης" των αρμοδιοτήτων και των καθηκόντων του σχολικού συμβούλου σε θέματα όπως την παιδαγωγική καθοδήγηση, τις παιδαγωγικές "καινοτομίες", την αξιολόγηση, την επιμόρφωση, την ενίσχυση της έρευνας κ.τ.ο. Είναι αυτή η επιλογή απόρροια της εξαετούς "ακηδίας" του ΥΠΕΠΘ για το θεσμό; Είναι το αποτέλεσμα κάποιας θετικής αξιολόγησης της συμβολής του θεσμού στα τελευταία έξι χρόνια; Είναι μια ενισχυτική επανάληψη κάποιων θεσμοθετημένων ήδη αρμοδιοτήτων του σχολικού συμβούλου; Είναι αυτή η επιλογή απόρροια της συγκεκριμένης σύνθεσης των ομάδων εργασίας του ΥΠΕΠΘ, όπου οι σχολικοί σύμβουλοι προσδιόριζαν σε μεγάλο βαθμό τον προσανατολισμό και το περιεχόμενο των πορισμάτων;

Ό,τι και να συμβαίνει φαίνεται πως η θέση του σχολικού συμβούλου στην εκπαίδευση προβάλλεται - έστω και καθυστερημένα - ενισχυμένη. Οι σχολικοί σύμβουλοι, μετά από μια περίοδο "θεσμικής ανασφάλειας", μπορούν να προσβλέπουν σε μια περίοδο αναγνώρισης του ρόλου τους. Το ενδιαφέρον ωστόσο είναι ότι οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις ενώ φαίνεται να υιοθετούνται από το σύνολο των σχολικών συμβούλων δεν γίνονται αποδεκτές από τις ομοσπονδίες των εκπαιδευτικών. Οι ομοσπονδίες το έχουν αναγάγει σε ένα από τα βασικά σημεία "ρήξης" και διαφωνίας. Αντίθετα οι εκπαιδευτικοί που έγιναν σχολικοί σύμβουλοι (ή προϊστάμενοι) "αποσκίρτησαν" και τάσσονται με το μέρος των επίσημων επιλογών του ΥΠΕΠΘ. Έχουμε μήπως προσεταιρισμό εκπαιδευτικών-σχολικών συμβούλων από τη μεριά του ΥΠΕΠΘ; Αν οι σχετικές ρυθμίσεις είχαν διευθετηθεί πριν από το διορισμό των σχολικών συμβούλων, ποια θα ήταν η δυνατότητα προσεταιρισμού; Μήπως, τελικά, η αναβολή, η καθυστέρηση και η αποσπασματική ρύθμιση εκκρεμοτήτων ευνοεί την υπόθεση προσεταιρισμού;

Πάντως, σε μια εποχή που προτείνονται συμπληρωματικές ρυθμίσεις για ένα θεσμό που έχει καταγράψει έξι περίπου χρόνια εφαρμογής, θα περίμενε κανείς να έχουμε κάποιες σαφείς ενδείξεις και εκτιμήσεις για τη συμβολή του θεσμού. Ένα σχόλιο, όπως αυτό, δεν μπορεί να έχει τις αξιώσεις μιας τεκμηριωμένης αξιολόγησης του θεσμού.[9] Το ζήτημα δεν είναι αν έχουν επιλεγεί οι πιο "κατάλληλοι" από τους εκπαιδευτικούς για τη θέση του σχολικού συμβούλου. Το θέμα είναι ποιες παιδαγωγικές αντιλήψεις και απόψεις υποστηρίζουν και προωθούν οι σχολικοί σύμβουλοι. Από αυτή την άποψη, το ζήτημα είναι ποια προοπτική διαγράφεται με την προτεινόμενη ενίσχυση του ρόλου τους στην επιμόρφωση, την αξιολόγηση, την παιδαγωγική καθοδήγηση κ.α.

Ποια παιδαγωγική καθοδήγηση;

Αν το κείμενο-τεκμήριο "παιδαγωγικής καθοδήγησης" που παρουσιάζουμε στη συνέχεια αποτελεί εξαίρεση και μεμονωμένη περίπτωση, τότε το ζήτημα δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες προεκτάσεις (: αφορά μόνο τους εκπαιδευτικούς με τους οποίους "συνεργάζεται" ο συγκεκριμένος σχολικός σύμβουλος). Αν, ωστόσο το κείμενο αυτό αποτελεί τυπικό δείγμα "παιδαγωγικής καθοδήγησης" που ενστερνίζεται σημαντικός αριθμός σχολικών συμβούλων, τότε "φύλακες γρηγορείτε"!

 

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ                                               Αριθμ. Πρωτ.

ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ                                              

3η ΠΕΡΙΦ. ΣΧΟΛ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε.      ΠΡΟΣ: Τον. κ.               

ΕΔΡΑ:                                                  Προϊστάμενο 2/θ Δημ. Σχολείου

Δ/νση:

                                                      ΚΟΙΝ.: 1. Προϊστάμενο Γραφ. Π.Σ.

                                                              2. Προϊστάμενο Δ/νσης Π.Σ.

                                                                            Ενταύθα

 

 

 

ΘΕΜΑ: "Επιστροφή ωρολογίου Προγράμματος"

 

 

Σας επιστρέφω για τρίτη φορά το ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου σας και σας επισημαίνω τα εξής:

1. Το ύφος και το περιεχόμενο του διαβιβαστικού εγγράφου σας είναι απαράδεκτο για δημόσιο υπάλληλο και εκπαιδευτικό, που απευθύνεται στο σχολικό σύμβουλο της περιφέρειάς του.

2. Οι "αξιούμενες μεταβολές" προβλέπονται από το εβδομαδιαίο ωρολόγιο Πρόγραμμα μαθημάτων του Δημ. Σχολείου και είναι υποχρεωτικές για όλους μας.

3. Η σύμπτυξη 4/2 ωρών Μ.τ.Π. σε 2 ώρες είναι παράνομη και δεν μπορεί να γίνεται από οποιονδήποτε εκπαιδευτικό. Με την ίδια λογική θα μπορεί κάθε δάσκαλος να συμπτύσσει και να αναπτύσσει τις ώρες μαθημάτων, κατά την κρίση του, υποστηρίζοντας ότι κάνει "έρευνα".

4. Η προχονολογημένη και αόριστη προσθήκη σημείωσης στη στήλη των παρατηρήσεων, μετά την πρώτη επιστροφή του προγράμματος, δεν αποτελούσε διόρθωσή του, αλλά συγκαλυμμένη εμμονή σας στην παρατυπία, με πλαστογράφηση μάλιστα του αρχικού σχεδίου προγράμματος.

5. Η ενίσχυση παιδαγωγικών πρωτοβουλιών των δασκάλων δεν μπορεί να γίνεται σε θέματα που ορίζονται με σαφήνεια από τους Νόμους της Πολιτείας και μάλιστα χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του σχολικού συμβούλου.

6. Οι παιδαγωγικές έρευνες εγκρίνονται από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και γίνονται με ορισμένους όρους και διαδικασίες και όχι πρόχειρα και με αυθαίρετη αλλαγή του επίσημου ωρολογίου προγράμματος μαθημάτων από κάθε εκπαιδευτικό, που νομίζει ότι κάνει έρευνα με 5-6 μαθητές, και χωρίς εξασφάλιση των προϋποθέσεων που απαιτεί η παιδαγωγική επιστήμη.

7. Η συνένωση ημιώρων σε ώρες σε ένα μάθημα (Μ.τ.Π.) και σε δύο συνδιδασκόμενες τάξεις (Γ' - Δ') δεν σημαίνει προασαρμογή σε ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας του σχολείου, αλλά του δασκάλου, γιατί οι συνθήκες λειτουργίας των σχολείων και οι "ψυχοφυσικές ικανότητες των μαθητών" είναι παρόμοιες σε όλη την περιοχή.

8. Τα προγράμματα έχουν συνταχτεί "απρόσωπα" από έμπειρους εκπαιδευτικούς και είναι ενιαία για όλα τα ελληνόπουλα. Η εφαρμογή τους είναι υποχρεωτική μέχρι να αλλάξουν, μετά από πειραματική εφαρμογή, που γίνεται σε επιλεγμένα σχολεία.

Οι επιτρεπόμενες παρεκκλίσεις και προσαρμογές σε τοπικές συνθήκες αφορούν τη διδακτέα ύλη και όχι τις ώρες διδασκαλίας.

9. Η καθιέρωση των ημιώρων στα ολιγοθέσια σχολεία βασίζεται στα πορίσματα της Ψυχολογίας και της Διδακτικής και δεν είναι δυνατό να αφήνεται στην κρίση των δασκάλων η συνένωσή τους σε ολόκληρες ώρες.

10. Η σύνταξη ωρολογίου προγράμματος, ώστε "η σχολική μέρα να μην είναι υπερβολικά βαριά" εξαρτάται από την ικανότητα του εκπαιδευτικού που το συντάσσει.

11. "Αυτοσχέδιο επαναληπτικό τέστ" στην Α' τάξη δεν προβλέπεται στο Βιβλίο του Δασκάλου. Η πρόοδος των μαθητών κρίνεται καθημερινά και τα κενά συμπληρώνονται με διορθωτική διδασκαλία στα πλαίσια του εγκεκριμένου προγράμματος.

12. Η "ερευνητική σας προσπάθεια" για τη σκοπιμότητα του ημιώρου έγινε χωρίς να τη γνωρίζει ο σχολικός σύμβουλος, που έχει την ευθύνη του εκπαιδευτικού έργου στην περιφέρειά του, και χωρίς την απαιτούμενη έγκριση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

13. Εάν νομίζετε ότι τα σημερινά εκπαιδευτικά σχήματα είναι "αποτυχημένα και αυταρχικά" και ότι με τη δική σας "έρευνα" θα γίνουν "προοδευτικά" μπορείτε να κάνετε τις προτάσεις σας στο Π.Σ., για να φροντίσει να κατοχυρωθούν νομοθετικά και να υλοποιηθεί η δική σας "μεταρρύθμιση" με τα "ευέλικτα προγράμματα διδασκαλίας" που θα κληθείτε να συντάξετε.

14. Η επί τρίμηνο εφαρμογή μη εγκεκριμένου ωρολογίου προγράμματος και η άρνησή σας να διορθώσετε έγκαιρα και σωστά το αρχικό σας πρόγραμμα είναι αντιυπαλληλική και αντιεκπαιδευτική ενέργεια, την οποία καλούνται να εκτιμήσουν και οι πειθαρχικοί σας προϊστάμενοι.

15. Η εμμονή σας και πάλι να υποβάλετε πρόγραμμα με α) Ιστορία - Θρησκευτικά Γ' τάξης  (α' έτος συνδ/ίας) την ίδια μέρα (Παρασκευή) με αποτέλεσμα να περιορίζετε σε τρεις (3) αντί τέσσερις (4) φορές την εβδομάδα τα Θρησκευτικά στο πρώτο 4μηνο και την Ιστορία στο δεύτερο 4μηνο και β) ελάττωση από 8 σε 7 1/2 ώρες της Νεοελληνικής Γλώσσας στις Ε'-ΣΤ' τάξεις και αύξηση από 8 σε 8 1/2 ώρες στη Β' τάξη, σημαίνει ότι επιμένετε στις "πρωτοβουλίες σας" ή ότι συντάσσετε το πρόγραμμα χωρίς την απαιτούμενη προσοχή.

16. Σας συνιστά να μελετήσετε προσεκτικά και να κατανοήσετε:

α) Ολόκληρο το Π.Δ. 214/84 που επικαλείστε στο διαβιβαστικό

   σας.

β) Την αριθ. Γ1/942/6-8-1984 εγκύκλιο του Υπ. Παιδείας με το

   συνημμένο "εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα μαθημάτων

   του δημοτικού σχολείου.

γ) Την αριθ. Γ1/480/28-8-1986 εγκύκλιο του Υπ. Παιδείας με

   θέμα "διδασκαλία Ιστορίας Γ' τάξης και

δ) Την αριθ. Γ2/4742/16-10-1986 εγκύκλιο του Υπ. Παιδείας με

   θέμα "Διεξαγωγή εκπαιδευτικής έρευνας".

Με την ελπίδα ότι θα συνειδητοποιήσετε το άσκοπο των ενεργειών σας και δεν θα θελήσετε να συνεχίσετε τις προκλητικές υποδείξεις σας, που θα έχουν ως αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί περισσότερο η θέση σας, παρακαλώ να επανασυντάξετε, σε συνεργασία και με την συνυπογραφή της συναδέλφου του σχολείου σας, το ωρολόγιο πρόγραμμα για το διδακτικό έτος 1986-87, σύμφωνα με τις παραπάνω εγκυκλίους του Υπ. Παιδείας, και να υποβάλλετε, χωρίς άλλη καθυστέρηση, για έγκριση. Η πιστή δε εφαρμογή του, που είναι αυτονόητη, γίνεται με την ευθύνη του συλλόγου διδασκόντων..

 

 

Συνοδευτικά:                                            Ο Σχολικός Σύμβουλος

Αντίγραφο ωρολογίου

Προγράμματος.

 

 

 

Ποια πρόταση;

Το κείμενο που παραθέσαμε δεν τεκμηριώνει βέβαια την άποψη ότι ο θεσμός του σχολικού συμβούλου είναι επικίνδυνος για την υπόθεση της εκπαιδευτικής αλλαγής: Η δυναμική της εκπαιδευτικής αλλαγής προσδιορίζεται κυρίως από το ρόλο του εκπαιδευτικού συστήματος σε μια κοινωνία και τη σχέση σχολείου και κοινωνίας. Εκείνο που πρέπει να επισημανθεί ωστόσο είναι η "κατασκευή" του θεσμού. μια κατασκευή που κάνει ώστε το "αίτημα-όραμα" των εκπαιδευτικών να μην έχει σχέση με την ίδια την πραγματικότητα. Η κατασκευή του θεσμού είναι επικίνδυνη. κι αυτό ευνοείται με τις αποσπασματικές και σπασμωδικές "διαπραγματεύσεις" που προτείνει το ΥΠΕΠΘ. Η ρύθμιση των εκκρεμοτήτων με τη μορφή προεδρικών διαταγμάτων γίνεται στα πλαίσια των θεσμοθετημένων ήδη επιλογών και όρων που ευνοούν τον αποπροσανατολισμό, τον κατακερματισμό του εκπαιδευτικού ζητήματος και τον κατακερματισμό των εκπαιδευτικών-διαπραγματευτών, χωρίς προϋποθέσεις παρέμβασης στην υπόθεση εκδημοκρατισμού της εκπαί-δευσης. Ήταν άραγε δυνατό οι ομάδες εργασίας να προτείνουν "προοδευτικά" προεδρικά διατάγματα όσο ισχύουν οι θεσμοθετημένες επιλογές του ν. 1566/85 ή του ν. 1304/82;

Πάντως οι διαπραγματεύσεις γίνονται. στο τραπέζι των δια-πραγματεύσεων έχουμε αντι-μέτωπους σχολικούς συμβούλους και εκπαιδευτικούς. από αυτή την άποψη οι διαπραγματεύσεις προωθούν και το πλαίσιο μιας "αντι-μέτωπης" συμβουλευτικής και παιδαγωγικής καθοδήγησης.

Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, επεκτείνοντας τη σχετική προβληματική, μπορεί να υποστηριχτεί πως μια εναλλακτική πρόταση θα ήταν η συνολική επαναδιαπραγμάτευση του ν. 1566/85 και του ν. 1304/82 και όλων των κανονιστικών ρυθμίσεων που έχουν ήδη γίνει. Η ρύθμιση των όποιων εκκρεμοτήτων στα πλαίσια των δοσμένων θεσμικών ρυθμίσεων θα αποβεί η ίδια μέρος του προβλήματος. Η "διαμερισμα-τοποίηση" του εκπαιδευτικού ζητήματος και των εκπαιδευτικών ευνοεί μόνο επιλογές συντήρησης.

 

---

[1] Δ.Ο.Ε. (1982), "Μπροστά στο νέο θεσμό του Σχολικού Συμβούλου", Διδασκαλικό Βήμα, 926, σ.1.

[2] Πρβλ. Νούτσου, Χ. (1986) Ιδεολογία και Εκπαιδευτική Πολιτική, Θεμέλιο, Αθήνα, 106-116.

[3] Πρβλ. Ανδρέου Α. (1986) "Ο θεσμός του Σχολικού Συμβούλου: Από το αίτημα στην πραγματικότητα" Σύγχρονα Θέματα, 28, 79-88.

[4] Πρβλ. "Εισηγητική Έκθεση" για το σχέδιο νόμου, Διδασκαλικό Βήμα, ό.π., σ. 2.

[5] Πρβλ. Ανδρέου, Α., ό.π.

[6] Πρβλ. Δ.Ο.Ε. (1984), "Αναγκαία η υποστήριξη του σχολικού συμβούλου", Διδασκαλικό βήμα, 956, 4-5.

[7] Δ.Ο.Ε. (1982), ό.π.

[8] Πρβλ. ενδεικτικά Πανεκπαιδευτική, 7, 1985, σ. 9. Πρώτη 27.9.86 και 10.11.1986.

[9] Κάποιες αναλύσεις και εκτιμήσεις έχουν δει το φως της δημοσιότητας στην ημερήσιο και περιοδικό τύπο. Πρβλ. ενδεικτικά Σύγχρονη Εκπαίδευση, 24, 1985. Σύγχρονη Εκπαίδευση, 30, 1986. Χ. Νούτσου (1986) Ιδεολογία και Εκπαιδευτική Πολιτική, Θεμέλιο, Αθήνα. Α. Ανδρέου (1986) "Ο Θεσμός του σχολικού συμβούλου: από το αίτημα στην πραγματικότητα", Σύγχρονα Θέματα, 28, 79-88. Γ. Μαυρογιώργου (1987) "Σχολικοί Σύμβουλοι: Η πολιτική του ΥΠΕΠΘ, η (αντι)-στάση των εκπαιδευτικών" και ο "εγκιβωτισμός" ενός θεσμού", Σύγχρονη Εκπαίδευση, 32, 16-18